Volk zoals jij

Inbreng genegeerd: Hoe de Nationale ombudsman de stem van 10.000 woonwagenbewoners buitensloot 

De Landelijke Woonwagenvereniging De Rolleman heeft zich vanaf het begin constructief opgesteld richting het onderzoek van de Nationale ombudsman. Als enige democratisch gelegitimeerde vereniging, met machtigingen van bijna 10.000 leden, hebben wij cruciale documentatie en een diepgaande, kritische tegenanalyse aangeleverd over de Monitor Sociale Inclusie. Wij hebben de ombudsman de feiten en de juridische kaders (zoals de AVG en mensenrechten) aangereikt om te voorkomen dat de overheid met een bevooroordeelde blik naar onze gemeenschap zou kijken.

Het is dan ook ronduit schandalig hoe de Nationale ombudsman met deze waardevolle inbreng is omgegaan. In plaats van onze democratische mandaatstructuur serieus te nemen, zijn onze argumenten volledig terzijde geschoven en is onze vereniging gedegitimeerd tot "slechts een perspectief". De ombudsman heeft de publicatie erdoor gedrukt zonder onze volledige reactie af te wachten, heeft onze leden geweigerd te interviewen en is in zee gegaan met niet-representatieve tussenpersonen waarvan sommige zelfs, zonder achterban. Wat nog kwalijker is: de omwankelde Monitor van het ministerie van SZW is wél in het rapport opgenomen, terwijl onze grondige analyse daarop bewust is weggelaten. Dit getuigt van een stuitend gebrek aan onpartijdigheid, zorgvuldigheid en respect voor een erkende nationale minderheid.

Wat nog verontrustender is, de tekst aan de overheid: 'Mensen verliezen het vertrouwen in de overheid of in anderen, en houden hun identiteit soms verborgen. Met onze brief en bijbehorende publicatie willen we aandacht vragen voor discriminatie van deze groepen en de overheid oproepen om daartegen in actie te komen'  Einde citaat. Verenging De Rolleman, vindt deze teksten ZEER schokkend de overheid nog meer zal gaan inmengen in onze cultuur (verboden inmenging) Dat de Ombudsman deze oproep doet in verplaats terughoudend is wordt als teleurstellend ervaren en daarom zal Vereniging De Rolleman een aanvullende brief gaan versturen aan alle partijen waarna deze publicatie is verstuurd. 

In onderstaande documenten kunt u lezen hoe de correspondentie is gegaan en daarbij wil ik u met klem wijzen op de document genaamd: 'Reactie en Analyse van De Rolleman op de Monitor Sociale Inclusie Roma en Sinti 2023, inclusief in kennisstelling en Vervolgstappen' die totaal genergeerd is!

Hieronder volgt de inhoudelijke samenvatting van het rapport genaamd 'Volk zoals jij' dat uiteindelijk afgezwakt is met naar onze mening als doel om de overheid te beschermen.

Structurele en 'geaccepteerde' discriminatie

Het rapport stelt vast dat discriminatie een vast onderdeel is van het dagelijkse leven van Sinti, Roma en reizigers. Uit de verhalen en geraadpleegde onderzoeken blijkt dat zij op vrijwel alle levensgebieden worden tegengewerkt en uitgesloten door diepgewortelde vooroordelen en stereotypen. Dit uit zich concreet in weigeringen op de arbeidsmarkt, onderadvisering in het onderwijs en grote problemen bij het afsluiten van hypotheken of inboedelverzekeringen. Zelfs alledaagse diensten, zoals het laten bezorgen van pakketjes of boodschappen op een woonwagenlocatie, worden regelmatig geweigerd. Deze uitsluiting is zo hardnekkig dat veel bewoners zich gedwongen voelen om hun identiteit en achtergrond te verzwijgen om überhaupt een kans te krijgen in de samenleving.

Het standplaatsentekort en 'uitsterfbeleid in een nieuwe verpakking'

Een centraal thema in het rapport is het acute en historische tekort aan standplaatsen, dat is veroorzaakt door het eerdere, discriminerende uitsterfbeleid van de overheid. Hoewel dit beleid op papier is afgeschaft, concludeert de ombudsman dat er in de praktijk amper vooruitgang wordt geboekt. In de afgelopen drie jaar zijn er in heel Nederland slechts 99 standplaatsen bijgekomen, terwijl de actuele vraag tussen de 4.000 en 8.000 plekken ligt. De wachtlijsten blijven ondoorzichtig en de wachttijden lopen op tot meer dan tien of twintig jaar. Dit gebrek aan daadkracht dwingt jongeren om bij hun ouders te blijven wonen en drijft gezinnen naar reguliere stenen huizen, wat leidt tot vereenzaming en een directe aantasting van de woonwagencultuur. Voor de gemeenschap voelt het huidige overheidsoptreden dan ook als het oude uitsterfbeleid, maar dan in een andere verpakking.

Institutioneel wantrouwen en de focus op handhaving

Het rapport legt bloot dat het vertrouwen van Sinti, Roma en reizigers in de overheid historisch laag is. Dit is het gevolg van intergenerationeel trauma door de vervolging in de Tweede Wereldoorlog en decennia van dwingend overheidsbeleid. Dit diepe wantrouwen wordt in stand gehouden doordat overheidsinstanties en gemeenten de gemeenschap nog te vaak puur benaderen vanuit een handhavings-, veiligheids- en repressieperspectief. Er worden zware eisen en integriteitscontroles (zoals de Wet Bibob) opgelegd bij de aankoop van een standplaats die aan reguliere burgers in een woonwijk nooit worden gesteld. Het beleid schiet tekort omdat het gericht is op controle in plaats van op het faciliteren en beschermen van de cultuur.

De impact van uitsluiting op kinderen

De gevolgen van de structurele stigmatisering wegen extra zwaar op de jongste generatie. Kinderen van het kamp krijgen al op vroege leeftijd te maken met discriminatie: ze worden op school gepest, geconfronteerd met lage verwachtingen van docenten en regelmatig onterecht doorverwezen naar het speciaal onderwijs. Daarnaast ervaren zij dat klasgenootjes van hun ouders niet op het kamp mogen komen spelen. De fysieke leefomgeving waarin zij opgroeien is vaak onveilig; veel woonwagenlocaties zijn door gemeenten letterlijk buiten de bebouwde kom geplaatst, bijvoorbeeld op afgelegen industrieterreinen met zwaar vrachtverkeer en zonder fatsoenlijke speelvoorzieningen. Hierdoor worden kinderen in hun fundamentele ontwikkeling geremd en buiten de gemeenschap gezet.

De vereiste maatregelen vanuit de overheid

De Nationale ombudsman concludeert dat het niet langer kan blijven bij rapporten en papieren beloftes; er moet per direct worden overgegaan tot actie. Het kabinet wordt opgeroepen om de door de Tweede Kamer aangenomen motie om Sinti, Roma en woonwagenbewoners te erkennen als nationale minderheid voortvarend uit te voeren. Daarnaast moet de Rijksoverheid de harde regie nemen over de volkshuisvesting om gemeenten te dwingen daadwerkelijk standplaatsen te realiseren. Tot slot eist de ombudsman een rijksbreed, samenhangend antidiscriminatiebeleid, cultuursensitief onderwijs en het herstellen van het wederzijdse vertrouwen door het erkennen van het historische leed dat de gemeenschap is aangedaan.

LINK WEBSITE: Brandbrief discriminatie Sinti, Roma en reizigers