De Rolleman papers
De Rolleman wil zo transparant mogelijk blijven voor zijn leden en delen daarom zoveel mogelijk met u. Daarom word op deze pagina de papers weergegeven van De Rollleman die voorzien zijn van informatie en waarvan de inhoud zorgvuldig tot stand is gekomen, in samenwerking met experts van De Rolleman, als mede mogelijk gemaakt door dhr mr. Vrijheid. Maar ook de brieven die verstuurd zijn uit naam van u, De Rolleman!
Wanneer hier vragen over zijn kunt u altijd contact opnemen met het bestuur!
1. Trekvrijheid
2. Woonwagen en Standplaatsen
3. Behoefte onderzoek
4. De waardering van de woonwagen als vermogen: een schending van menselijke waardigheid en cultureel zelfbeschikkingsrecht
4. Expertrapport met betrekking tot behoefte inventarisatie woonwagenstandplaatsen en concept beleid Gemeente Den Haag
Onderstaand rapport, 'Expertrapport met betrekking tot behoefte inventarisatie woonwagenstandplaatsen en concept beleid Gemeente Den Haag'Dit rapport bevestigd, de merkwaardige en na de mening van De Rolleman, malafide werkwijze van bemiddelende (uitvoerings)instanties, (waaronder; TWEG, Intergra, Nijbod Consultancy, Companen BV, en niet te vergeten Be-Flex en de door Vereniging Nederlandse Gemeente (VNG) Woonwagen wegwijzer, of Platform 31) Deze vormen een belemmering voor de participatie en directe communicatie van de gemeente met woonwagenbewoners. Met name het bedrijf Be-Flex, Die maakt volgens dit rapport directe (verboden) onderscheid tussen spijtoptanten die binnen en buiten de gemeentelijke grens wonen als mede dat de huidige wachtlijsten de prullenbak in moeten. Dit met waarschijnlijk als doel, dat de woonwagenbewoners hun rechten zullen gaan verliezen (opgebouwde wachtjaren) en opnieuw moeten beginnen om in aanmerking te kunnen komen voor een woonwagenstandplaats/woonwagen.
Enkele citaten uit het rapport:
'Be Flex vindt dat spijtoptanten van buiten de gemeente buiten beschouwing gelaten kunnen worden of dat wachtlijsten aan een "opschoning" toe zijn en het College volgt hierin''
Kortom, door het onduidelijke mandaat en de eigen visie van Be Flex worden de onderzoeksresultaten van Be Flex gekleurd en daardoor onbetrouwbaar'
Er zijn echter meerdere citaten te vinden in een zeer recente rapport genaamd 'Van uitsterfbeleid naar uitstelbeleid'
'Sommige tussenpartijen hadden dubieuze of ludieke namen als Metargus,' (Be-Flex) 'wat refereerde aan "met argusogen", en The Wheel Estate Group (TWEG), die op haar website expliciet aangaf veel ervaring te hebben met het in toom houden van 'lastige doelgroepen'. De stigmatiserende naamgeving daargelaten, is het met name veelzeggend dat lokale overheden en woningcorporaties hier schijnbaar geen kwaad in zagen'
- Iets met argusogen bekijken of volgen betekent 'iets wantrouwend bekijken', 'iets nauwlettend in de gaten houden'.
Advies van De Rolleman: DEEL DIT RAPPORT MET UW BETREFFENDE GEMEENTE! EN VERTEL DAT GEMEENTE ADVIES MOET INWINNEN BIJ DE MINISTERIE VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIES (BZK) EN NIET! BIJ ZOGENAAMDE EXTERN BEDRIJVEN!
5. CULTURELE DIVERSITEIT EN VERBODEN INMENGING
Korte citaat wat er in de paper beschreven is:
HOOFDSTUK ÉÉN CULTURELE DIVERSITEIT
1. CULTURELE DIVERSITEIT
1.1 De landelijke woonwagenvereniging De Rolleman, merkt op dat er nog steeds misstanden aanwezig zijn bij verschillende overheden, dat woonwagenbewoners o.a. bestaan uit één en dezelfde cultuur. Dit is feitelijk onjuist, waardoor er ook met regelmaat verstoringen plaatsvinden in een gemeente en de beschermde onder artikel 8 EVRM, sociale hechte familiebanden.
1.2 De Roma, Sinti en reizigers (Reizigers = Nederlandse woonwagenbewoners) delen echter enkele culturele kenmerken en voor de Nederlandse samenleving, is dit van buitenaf enkel te zien aan de woonvorm en het feit dat er geleefd word in familieverband.
1.3 Dat overheden (dominante cultuur) een ruime definitie van woonwagenbewoners handhaven, waarin
deze minderheidsgroepen onder vallen kan begrijpelijk zijn (zie, 1.2) echter, moet er wel rekening
worden gehouden met het feit, dat er sprake is van een (diepe) culturele diversiteit die zover gaan dat
het wonen in familieverband niet meteen betekend, dat er een mix kan zijn van Roma, Sinti en/of
reizigers op een woonwagenlocatie. (subculturen) Kortom, dit zou eerst grondig onderzocht moeten
worden door middel van, met de families in gesprek te gaan.
6. Cultureel Erfgoed onder Vuur - Hoe commerciële inmenging de woonwagencultuur bedreigt
Deze paper, opgesteld door de landelijke woonwagenvereniging De Rolleman, toont aan hoe de Nederlandse overheid via externe commerciële bureaus systematisch ingrijpt in het leven van woonwagenbewoners. Wat begon als beleidsmatige uitbesteding is uitgegroeid tot een schimmig systeem van controle, gedragssturing en culturele ondermijning — zonder transparantie, zonder mandaat, en vaak met een discriminerend verleden.
De paper beschrijft:
Historische repressie van woonwagenbewoners, van de Woonwagenwet (1918) tot het uitsterfbeleid (1999–2018), en de structurele uitsluiting die tot op heden voortduurt.
De inzet van externe bedrijven zoals Nijbod, Companen, Be-Flex en Forticon, die zonder culturele legitimatie optreden als bemiddelaars, toezichthouders en beïnvloeders van beleid.
Gemeentelijke medewerking waarbij deze bedrijven toegang krijgen tot vertrouwelijke gegevens, bewoners observeren, rapporteren en sociale netwerken in kaart brengen — vaak zonder toestemming.
Getuigenissen van bewoners die spreken over manipulatie, uitsluiting, belangenverstrengeling en het onder druk zetten van familiebanden.
Schendingen van fundamentele rechten, waaronder het recht op culturele autonomie (art. 27 IVBPR), het recht op privé- en gezinsleven (art. 8 EVRM), en het verbod op discriminatie (art. 14 EVRM, art. 1 Gw).
De paper stelt dat deze werkwijze geen bescherming biedt, maar juist leidt tot culturele vernietiging. De woonwagencultuur wordt niet erkend als erfgoed, maar behandeld als een afwijking die gecorrigeerd moet worden. Daarom pleit De Rolleman voor een wettelijk verbod op commerciële inmenging in woonwagenbeleid en voor internationale bescherming van de woonwagencultuur als immaterieel erfgoed.
7. De woonvorm onder vuur: Verboden inmenging, beleidsdruk en commerciële cultuurvernietiging
Deze paper, opgesteld door de Landelijke Woonwagenvereniging De Rolleman, laat zien hoe de woonvorm van woonwagenbewoners onder systematische druk staat door verboden inmenging van externe adviesbureaus, beleidsmatige normalisatie en commerciële belangen. Wat wordt gepresenteerd als modernisering of efficiëntie blijkt in werkelijkheid een proces van culturele uitholling, waarbij een door mensenrechten beschermd cultureel kenmerk — de woonvorm — wordt vervangen, hervormd en genormaliseerd zonder mandaat, zonder culturele legitimatie en vaak in strijd met internationale verdragen.
De paper toont hoe de woonwagen, mede door het College voor de Rechten van de Mens erkend is, als een wezenlijk onderdeel van de culturele identiteit van woonwagenbewoners, - wezenskenmerk nr 2 - steeds verder wordt verdrongen door alternatieve woonvormen die niet voldoen aan de traditionele, materiële en zintuiglijke kenmerken van de echte woonwagen. Externe bureaus ontwikkelen beleid, sturen besluitvorming en adviseren gemeenten om de woonvorm los te laten, terwijl zij geen enkele culturele expertise hebben en opereren buiten democratische controle. Het College heeft al in 2018 gewaarschuwd dat deze bemiddelende instanties participatie belemmeren en in strijd handelen met het Kaderverdrag Minderheden — een verdrag dat volgens het College wél van toepassing is op woonwagenbewoners, ongeacht formele erkenning.
De paper beschrijft hoe deze inmenging leidt tot verboden hervorming van een beschermd cultureel kenmerk. Gemeenten nemen adviezen van externe bureaus klakkeloos over, waardoor de woonvorm wordt vervangen door chalets, prefab-units en zogenaamde 'woonwagenwoningen' die juridisch geen woonwagens zijn. Bewoners worden gedwongen om in te trekken in woonvormen die niet passen bij hun identiteit, zoals blijkt uit getuigenissen uit onder meer Drachtstercompagnie en Zwolle. Zij wonen weer in familieverband, maar niet in een woonvorm die hun cultuur weerspiegelt — een vorm van gedwongen culturele aanpassing die rechtstreeks voortvloeit uit beleidsdruk en externe inmenging.
Daarnaast laat de paper zien hoe commerciële belangen de culturele autonomie verder ondermijnen. Bouwbedrijven en adviesbureaus beïnvloeden gemeentelijk beleid, presenteren duurdere alternatieven als "woonwagens" en ontmoedigen de traditionele ambachtelijke bouw. Banken weigeren financiering voor echte woonwagens tenzij zij worden verankerd of onroerend worden gemaakt, waardoor de woonvorm zijn essentie verliest. Deze keten van beleidsdruk, commerciële sturing en culturele onwetendheid leidt tot structurele uitsluiting en culturele erosie.
De paper wijst op schendingen van fundamentele rechten, waaronder het recht op culturele identiteit en traditionele leefwijzen onder het Kaderverdrag Minderheden, het recht op privé- en gezinsleven onder artikel 8 EVRM, en het verbod op discriminatie. De verdragsrechtelijke bescherming van de woonvorm staat niet langer ter discussie: de woonwagen is een beschermd cultureel fundament dat niet mag worden vervangen of hervormd door externe partijen.
De Rolleman concludeert dat deze werkwijze geen bescherming biedt, maar juist leidt tot culturele vernietiging. De woonwagencultuur wordt niet behandeld als erfgoed, maar als een afwijking die moet worden genormaliseerd. Daarom pleit De Rolleman voor een wettelijk verbod op commerciële inmenging middels een alternatieve woonvormen.
8. Constitutioneel Hof: Kans op versterking van grondrechten, maar ook risico op machtsconcentratie
De landelijke woonwagenvereniging De Rolleman heeft een nieuwe position paper gepubliceerd over de mogelijke invoering van een Constitutioneel Hof en het afschaffen van het toetsingsverbod. Deze ontwikkelingen kunnen grote gevolgen hebben voor de rechtsbescherming van woonwagenbewoners, Roma en Sinti.
In de position paper leggen wij uit waarom deze hervormingen zowel kansen bieden voor versterking van grondrechten, als serieuze risico's met zich meebrengen — vooral wanneer de institutionele macht van de rechtspraak wordt uitgebreid zonder dat de positie van burgers wordt versterkt.
Ook gaan we in op de recente uitspraken van de Raad voor de rechtspraak en de noodzaak van echte burgerlijke tegenmacht, waaronder een onafhankelijke rol voor de griffier tijdens rechtszittingen.
De volledige position paper is hieronder te lezen.
'Een werkende Grondwet is er voor mensen – niet voor instituties alleen'
Auteur citaat: T.H. van Wanrooij - 14 januari 2026
9. Position paper: Uitsluiting van erkende minderheden van parlementaire vertegenwoordiging
De landelijke woonwagenvereniging De Rolleman heeft een nieuwe position paper gepubliceerd over de uitsluiting van erkende minderheden van parlementaire vertegenwoordiging
'Een werkende parlement is er voor iedereen'
Auteur citaat: T.H. van Wanrooij - 14 januari 2026